{"id":993,"date":"2025-10-11T14:34:49","date_gmt":"2025-10-11T12:34:49","guid":{"rendered":"https:\/\/talesbytheroadside.eu\/?p=993"},"modified":"2025-10-20T21:07:42","modified_gmt":"2025-10-20T19:07:42","slug":"miasto-ze-schodow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/talesbytheroadside.eu\/?p=993","title":{"rendered":"W Mie\u015bcie ze schod\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Z daleka wy\u0142ania si\u0119 pojedynczy bardzo charakterystyczny kamienny szczyt na pierwszy rzut oka przypominaj\u0105cy fjord, cho\u0107 na pewno nim nie jest. Strzela\u0142am, \u017ce mo\u017ce mie\u0107 wysoko\u015b\u0107 oko\u0142o 300-350 m, niby niski. Jednak podn\u00f3\u017ca schowane w g\u0142\u0119bi Jeziora Szkoderskiego i \u017cadne inne wy\u017csze wzniesienie kszta\u0142towa\u0142y jego wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 na horyzoncie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gdzie\u015b w jego okolicy mia\u0142 by\u0107 nasz ma\u0142y domek na kolejne dni. Do pokonania zosta\u0142 jeszcze most a tu\u017c za nim ostry zakr\u0119t prawie o 180 stopni sprowadzi\u0142 do tajemniczej miejscowo\u015bci. Jeszcze z g\u0142\u00f3wnej drogi da\u0142o si\u0119 odczu\u0107, \u017ce to miejsce jest inne ni\u017c ka\u017cde, kt\u00f3re napotka\u0142am do tej pory \u2013 od gospodarstw w rejonie Durmitoru po samotne domy schowane gdzie\u015b w g\u00f3rach mi\u0119dzy miastami i nadmorskich kurort\u00f3w wzd\u0142\u00f3\u017c Adriatyku. Tu by\u0142o jako\u015b inaczej…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rybacka wioska Vranjina<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zaparkowa\u0142am przy ma\u0142ej zatoce tu\u017c przy innych samochodach. Tu ko\u0144czy\u0142a si\u0119 droga. Da\u0142o si\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nie ma mo\u017cliwo\u015b\u0107i wjecha\u0107 ani dalej ani tym bardziej wy\u017cej. Oczy mieszka\u0144c\u00f3w skierowane by\u0142y ju\u017c tylko na Busa Pe\u0142nego Przyg\u00f3d \u2013 obcy w mie\u015bcie, nie inaczej. Zacz\u0119\u0142o robi\u0107 si\u0119 przyjemnie intryguj\u0105co i ciekawie.<\/p>\n\n\n\n

Pojedyncze domy wygl\u0105da\u0142y jak gdyby lata temu kto\u015b wyry\u0142 je w skale. Pomi\u0119dzy nimi wi\u0142y si\u0119 labirynty ze schod\u00f3w prowadz\u0105ce pod kolejne drzwi. Tylko tarasy i wystaj\u0105ce z lini g\u00f3ry dobud\u00f3wki zdradza\u0142y \u015blady wsp\u00f3\u0142czesnej cywilizacji. Na szczycie osady honorowe miejsce zajmowa\u0142 cmentarz i ma\u0142a kaplica. Przy cmentarzu \u017ar\u00f3de\u0142ko wody i kolejny koniec. Wy\u017cej wej\u015b\u0107 si\u0119 nie da\u0142o, no chyba, \u017ce id\u0105c naaoko\u0142o od drugiej strony… Nieprawdopodobne miejsce, kt\u00f3re tak bardzo odstaje od wsp\u00f3\u0142czesnych zachodnich wsi.<\/p>\n\n\n\n

Po raz kolejny odpalilam przyd\u0142ugi filmik od w\u0142a\u015bciciela, \u017ceby namierzy\u0107 domek ale dopiero na miejscu okaza\u0142o si\u0119 dlaczego instrukcja by\u0142a tak szczeg\u00f3\u0142owa i d\u0142uga. I tak mia\u0142am problemy ze znalezieniem lokum. Wreszcie staszy pan wyszedl na przeciw i o dziwo nawet uda\u0142o si\u0119 troch\u0119 \u0142amanym angielskim porozumie\u0107. Pokaza\u0142am mu dom, kt\u00f3rego szukam, a on zaprowadzi\u0142 mnie bez wi\u0119kszych problem\u00f3w pod furtk\u0119. Tylko mi dalej nie zgadza\u0142y si\u0119 zdj\u0119cia z rzeczywisto\u015bci\u0105. Ale wszystko wyja\u015bni\u0142o si\u0119 nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bciciel domku ju\u017c zosta\u0142 poinformowany o naszym przybyciu zanim ja zd\u0105\u017cy\u0142am do niego zadzwoni\u0107 z informacj\u0105 o k\u0142optach w labiryncie. Zjawi\u0142 si\u0119 nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej i rzeczywi\u015bcie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce po mini\u0119ciu tajemniczej furtki i jeszcze kilku schodk\u00f3w zaj\u0119li\u015bmy z Fifim cz\u0119\u015b\u0107 g\u00f3rn\u0105 domku. Taras z widokiem na okolice, kt\u00f3rej perefkcyjny wygl\u0105d dope\u0142nia\u0142a przeje\u017cd\u017caj\u0105ca kolej. Je\u015bli lubisz widok i d\u017awi\u0119k kolei, to wiesz o czym m\u00f3wi\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Mieli\u015bmy kuchnie, pralk\u0119, ciep\u0142y prysznic wielkie wyro i okna z tym przeuroczym widokiem. 3 dni to zdecydowanie za kr\u00f3tko, ju\u017c wiedzia\u0142am, \u017ce pobyt przed\u0142u\u017c\u0119. Mieli\u015bmy wszystko, co by\u0142o potrzebne do zrobienia porz\u0105dk\u00f3w po ostatnim czasie sp\u0119dzonym przy bunkrach w okolicach Kotoru. Nie przewidzia\u0142am tylko jednego, \u017ce wszystkie rzeczy, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 potrzebne przyjdzie spakowa\u0107 do plecaka jak na konkretn\u0105 wypraw\u0119 i wnie\u015b\u0107 do domku pokonuj\u0105c labirynt ze schod\u00f3w. Po drugim kursie znalaz\u0142am skr\u00f3t a po trzecim noszenie ju\u017c wpisa\u0142o si\u0119 w to miejsce. A kurs\u00f3w by\u0142o jeszcze kilka, bo co chwile przypomina\u0142o mi si\u0119, co jeszcze by si\u0119 przyda\u0142o. Mieszkanie w busie nas rozleniwi\u0142o…<\/p>\n\n\n\n

Wystarczy\u0142o zostawi\u0107 otwarte drzwi, \u017ceby w odwiedziny wpad\u0142y dwa kotki, kt\u00f3re sp\u0119dza\u0142y z nami wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu, gdy byli\u015bmy w domu. Na co dzie\u0144 zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce mieszka\u0142y na dachu obok.<\/p>\n\n\n\n

Wieczorem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pi\u0119tro ni\u017cej mamy wsp\u00f3\u0142lokator\u00f3w. Dwie Polki mieszkaj\u0105ce na sta\u0142e na Islandii. Mi\u0142e spotkanie, kt\u00f3re zaowocowa\u0142o p\u00f3\u017aniejszym wsp\u00f3lnym rejsem po Jeziorze Szkoderskim<\/p>\n\n\n\n

– Czy spotka\u0142y\u015bcie si\u0119 kiedy\u015b z podobnym miejscem ?<\/p>\n\n\n\n

– Nie.<\/p>\n\n\n\n

– Ja te\u017c nie…<\/p>\n\n\n\n

Na szczycie Velji vrh<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Poszli\u015bmy z Fifim na spacer, bo to oczywiste, \u017ce nie odpu\u015bci\u0142abym wej\u015bcia na ten najbardziej charakterystyczny w okolicy szczyt, kt\u00f3ry zreszt\u0105 by\u0142 tu\u017c nad naszymi g\u0142owami. Pozosta\u0142o tylko znale\u017a\u0107 \u015bcie\u017ck\u0119, nawet mapy pokazywa\u0142y, \u017ce jaki\u015b szlak jest. I rzeczywi\u015bcie by\u0142! Cho\u0107 bardzo nieoczywisty.<\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkowo musieli\u015bmy min\u0105\u0107 labirynt ze schod\u00f3w i tak naprawd\u0119 mi\u0119dzy czyimi\u015b podw\u00f3rkami przedosta\u0107 si\u0119 w jedyne mo\u017cliwe miejsce, gdzie jakkolwiek da\u0142o si\u0119 i\u015b\u0107 wy\u017cej. I nawet co jaki\u015b czas pojawia\u0142a si\u0119 czerwona plama pod nogami, kt\u00f3ra upewnia\u0142a, \u017ce byli\u015bmy na dobrej drodze. Dopiero gdy znale\u017ali\u015bmy si\u0119 na \u0142agodniejszym zboczu, najwyra\u017aniej tw\u00f3rca szlaku stwierdzi\u0142, \u017ce st\u0105d ju\u017c wszystko wida\u0107 i nie ma potrzeby znakowania. A mi po raz kolejny przysz\u0142o do g\u0142owy, \u017ce ten charakterystyczny cycek ma wi\u0119cej wsp\u00f3lnego z norweskimi fjordami. Wreszcie przyszed\u0142 czas na przystanek na \u0142awce, \u017ce\u00a0komu\u015b chcia\u0142o si\u0119 tu j\u0105 targa\u0107! Ale rzeczywi\u015bcie przynajmniej by\u0142a wyra\u017anym znakiem, \u017ce nadal st\u0105pali\u015bmy po jednak dyskusyjnym szlaku.<\/p>\n\n\n\n

Co\u015b dziwnie zasw\u0119dzia\u0142o za uchem. Szybka analiza sytuacji wykaza\u0142a, \u017ce nie by\u0142 to kolczyk, tylko… ju\u017c ogromie napity kleszcz! By\u0142o to dla mnie do\u015b\u0107 nietypowym zaskoczeniem. Po pierwsze musia\u0142 ju\u017c na mnie mieszka\u0107 kilka dobrych dni, \u017ceby doprowadzi\u0107 si\u0119 do takiej wielko\u015bci! Po drugie by\u0142 to drugi kleszcz, jakiego w \u017cyciu mia\u0142am wbitego! No i og\u00f3lnie k\u0142opot, bo nale\u017ca\u0142o jeszcze znale\u017a\u0107 spos\u00f3b, \u017ceby si\u0119 go pozby\u0107. Postanowi\u0142am nie robi\u0107 tego sama, \u017ceby przypadkiem, nie narobi\u0107 wi\u0119cej ba\u0142aganu ni\u017c by\u0142o. Dost\u0119p by\u0142 co najmniej trudny. Tak\u017ce dalsz\u0105 wycieczk\u0119 kontynuowali\u015bmy ju\u017c oficjalnie w tr\u00f3jk\u0119. Fifi, Pan Kleszcz i ja.<\/p>\n\n\n\n

Na szczycie tego 303-metrowego wzniesienia mie\u015bci\u0142a si\u0119 skrzynka z zeszytem pami\u0105tkowym. Ale samo doj\u015bcie na szczyt by\u0142o jeszcze mniej oczywiste ni\u017c ostatni trawers. Zostawili\u015bmy z Fifmi po sobie \u015blad w ksi\u0119dze. A szukaj\u0105c drogi powrotnej, bo niezmiennie wed\u0142ug mapy mia\u0142o uda\u0107 si\u0119 wreszcie zatoczyli\u015bmy ko\u0142o z powrotem do osady, cho\u0107 bardziej przypomina\u0142o to slalom.<\/p>\n\n\n\n

I rzeczywi\u015bcie uda\u0142o nam si\u0119 wr\u00f3ci\u0107 do domku, ale szlak od tej strony by\u0142 jeszcze mniej wyra\u017any. Odnios\u0142am wra\u017cenie, \u017ce gdyby\u015bmy zacz\u0119li od tej strony mo\u017cliwe, \u017ce wcale nie zatoczyliby\u015bmy ko\u0142a. W miejscu, gdzie g\u00f3ra robi\u0142a si\u0119 stroma, na ska\u0142ach nie uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 \u017cadnych \u015blad\u00f3w szlaku. Szli\u015bmy z Fifimi i Panem Kleszczem na czuja kieruj\u0105c si\u0119 jakkolwiek w stron\u0119 osady. Dopiero w miejscu, gdzie pojawi\u0142a si\u0119 ro\u015blinno\u015b\u0107, za chwil\u0119 wr\u00f3ci\u0142a wyra\u017ana \u015bcie\u017cka mi\u0119dzy krzewami. Ju\u017c by\u0142o oczywiste, \u017ce doprowadzi nas z powrotem do wioski, bo niby gdzie indziej mia\u0142aby? Zn\u00f3w mijaj\u0105c czyje\u015b podw\u00f3rka i furtki wr\u00f3cili\u015bmy nad zatok\u0119 z \u0142\u00f3dkami…<\/p>\n\n\n\n

Kleszcze, \u017cmije i w\u0119\u017ce<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na miejscu przy \u0142\u00f3dkach zaczepi\u0142 nas Miejscowy. Musia\u0142 widzie\u0107 gdzie\u015b z daleka, \u017ce schodzili\u015bmy ze szczytu i od razu zacz\u0105\u0142 rozmow\u0119 o symbolicznej g\u00f3rze. Nawet m\u00f3wi\u0142 troch\u0119 po angielsku, szybko te\u017c wyja\u015bni\u0142o si\u0119 dlaczego. Przy najbli\u017cszej okazji zaproponowa\u0142 rejs \u0142\u00f3dk\u0105 po Jeziorze Szkoderskim. Nie zdecydowa\u0142am si\u0119 na rejs od razu, ale pomys\u0142 wyda\u0142 si\u0119 interesuj\u0105cy i do zrealizowania w kolejnych dniach.<\/p>\n\n\n\n

Chwil\u0119 jeszcze rozmawiali\u015bmy i dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce ten szlak na Velji vrh jest niebezpieczny i nie wolno z niego zbacza\u0107, bo w ska\u0142ach mieszkaj\u0105 \u017cmije i w\u0119\u017ce \u2013 r\u00f3wnie\u017c jadowite. A w czasie rozmowy wielokrotnie my\u015bla\u0142am, \u017ce z ch\u0119ci\u0105 bym z niego nie zboczy\u0142a, gdyby by\u0142 wyra\u017anie zaznaczony. Ale podobno, mimo \u017ce szlak nie jest zbyt wyra\u017any, to omija najbardziej niebezpieczne siedliska. Z rozmowy o \u017cmijach przeszli\u015bmy do kleszczy i poprosi\u0142am t\u0119 jedyn\u0105 osob\u0119, kt\u00f3ra w okolicy, czy mog\u0142aby zerkn\u0105\u0107 i wyci\u0105gn\u0105\u0107 kleszcza.<\/p>\n\n\n\n

Pan bez problemu z\u0142apa\u0142 go w opuszki spracowanych palc\u00f3w, wykr\u0119ci\u0142 i rzuci\u0142 na ziemi\u0119. A ja podzi\u0119kowa\u0142am z ulg\u0105. Nie by\u0142o specjalistycznego sprz\u0119tu, nie by\u0142o wcale sterylnie, a jednak nic z\u0142ego si\u0119 nie wydarzy\u0142o. <\/p>\n\n\n\n

W nocy po raz kolejny obudzi\u0142o mnie jakie\u015b dziwne uczucie, jakby co\u015b chodzi\u0142o po ciele, po czym uczucie znika\u0142o. Wreszcie nie wytrzyma\u0142am i zapali\u0142am \u015bwiat\u0142o. Najpierw cisza i nic, a\u017c nagle na czy\u015bciutkiej po\u015bcieli, pojawi\u0142 si\u0119 on \u2013 cholerny kleszcz. A w dalszej cz\u0119\u015bci nocy kolejne 4 wyrzuci\u0142am z \u0142\u00f3\u017cka… Wtedy dotar\u0142o do mnie, \u017ce ju\u017c i tak mia\u0142am sporo farta i warto jednak spa\u0107 w d\u0142ugich leginsach. Przez dalsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 nocy \u015brednio da\u0142o si\u0119 spa\u0107, bo g\u00f3rowa\u0142y rozwa\u017cania ile z tych dziadostw zamieszka\u0142o ju\u017c w busie… Rano te niewyspanie te\u017c da\u0142o si\u0119 we znaki i prys\u0142 czar miejsca z przeuroczym, przecudownym widokiem No c\u00f3\u017c, nie mo\u017cna mie\u0107 wszystkiego…<\/p>\n\n\n\n

Bilans r\u00f3wnowagi klarowa\u0142 si\u0119 na niewyobra\u017caln\u0105 ilo\u015b\u0107 kleszczy i wspomniane wcze\u015bniej \u017cmije i w\u0119\u017ce na szlaku.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ale legenda o w\u0119\u017cach, kt\u00f3r\u0105 us\u0142ysza\u0142am od Miejscowego przy \u0142\u00f3dkach, by\u0142a jeszcze inna o kt\u00f3rej wspomia\u0142y te\u017c lokatorki z pi\u0119tra ni\u017cej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Po drugiej stronie Velji vrh jest klasztor, do kt\u00f3rego mo\u017cna dosta\u0107 si\u0119 tylko przez rzek\u0119 Moraca. Podobno mo\u017cna by by\u0142o i\u015b\u0107 przez g\u00f3r\u0119, ale nie ma tam szlaku, przez co na terenie mieszka jeszcze wi\u0119cej w\u0119\u017cy i \u017cmij. Nikt tamt\u0119dy nie chodzi, bo jest to zbyt niebezpieczne, nierozs\u0105dne i generalnie nie ma po co. Lokalsi opowiadaj\u0105c o nich, m\u00f3wili ca\u0142kiem powa\u017cnie i to nie dlatego, \u017ce nie wolno, bo nie, albo \u017ce przej\u015bcie mog\u0142oby by\u0107 zbyt wymagaj\u0105ce, dzikie lub srogie. Tylko, jak gdyby chcieli, by to miejsce takim pozosta\u0142o… Tak tu si\u0119 \u017cyje! A do \u017cycia w zgodzie z przyrod\u0105 nie potrzeba wielkoformatowych baner\u00f3w. Mieszka\u0144cy Vranjina byli bezpieczni. Do Klasztoru prowadz\u0105 inne drogi, a skalni mieszka\u0144cy maj\u0105 swoje miejsce. I oby tak pozosta\u0142o jak najd\u0142u\u017cej… Szacunek do miejsca, kt\u00f3re odwiedzam, jest wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pobytu. Niepisane prawa i przepisy, potrafi\u0105 du\u017co wyja\u015bni\u0107 i pozwalaj\u0105 do\u015bwiadczy\u0107 magiczno\u015bci rejonu.<\/p>\n\n\n\n

Z wizyt\u0105 w Barze<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie podczas wyjazdu w 2011 roku, kiedy z Albanii z \u00f3wczesn\u0105 towarzyszk\u0105 podr\u00f3\u017cy p\u0119dzi\u0142y\u015bmy Van Vanami, by zd\u0105\u017cy\u0107 na prom z Baru do Bari, w mojej pami\u0119ci zamieszka\u0142 widok zachodz\u0105cego nad Barem s\u0142o\u0144ca. Wtedy stoj\u0105c na szczycie, spogl\u0105da\u0142am w d\u00f3\u0142, w \u015bwiat\u0142a ju\u017c zasypiaj\u0105cego miasta. Zje\u017cd\u017ca\u0142am w\u0105skimi serpentynami, w\u015br\u00f3d kamiennych domk\u00f3w, coraz to ni\u017cej do portu. Dwie godziny p\u00f3\u017aniej ju\u017c by\u0142am na promie, \u017cegnaj\u0105c to wyj\u0105tkowe miejsce i kieruj\u0105c si\u0119 przez Adriatyk do W\u0142och. Ale ta ma\u0142a chwila wystarczy\u0142a, by Czarnog\u00f3ra nie dawa\u0142a spokoju przez d\u0142ugie lata, a\u017c urodzi\u0142 si\u0119 plan, by co najmniej p\u00f3\u0142 roku pomieszka\u0107 w Czarnog\u00f3rze. Od mini\u0119cia granicy w Scepan Polje wiedzia\u0142am, \u017ce ten wyjazd to tylko przedsmak p\u00f3\u0142rocznego planu. <\/p>\n\n\n\n

Z Vranjina od Baru dzieli\u0142o mnie zaledwie 30 km. Wreszcie nadszed\u0142 czas, by wr\u00f3ci\u0107 w to miejsce, kt\u00f3re jak \u017cadne inne (no mo\u017ce poza Bajka\u0142em, ale do tych historii jeszcze wr\u00f3c\u0119) wyry\u0142o i po dzi\u015b kszta\u0142tuje podr\u00f3\u017cne pomys\u0142y. Fifi m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 w naszym przytulnym domku, a ja wybra\u0142am si\u0119 na wycieczk\u0119 \u015bladami pocz\u0105tk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Rozczarowanie, to mo\u017ce zbyt du\u017ce s\u0142owo, ale Czarnog\u00f3ra w ostatnich tygodniach da\u0142a si\u0119 ju\u017c pozna\u0107 z wielu pi\u0119knych i tajemniczych stron. Wiele te\u017c si\u0119 wydarzy\u0142o, bo przeprawa (do) czarnog\u00f3rska by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 codzienno\u015bci. By\u0142 czas na wycieczki, na prac\u0119… \u017cycie. Bar tym razem nie wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 niczym wyj\u0105tkowym ponad tym, co do tej pory uda\u0142o mi si\u0119 zobaczy\u0107 i poczu\u0107. Du\u017ce miasto, kurort a Stary Bar od strony, kt\u00f3r\u0105 wje\u017cd\u017ca\u0142am, zdawa\u0142 si\u0119 zgin\u0105\u0107 mi\u0119dzy nowoczesn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 przedmie\u015b\u0107. Nie uda\u0142o si\u0119 te\u017c odnale\u017a\u0107 mistyczno\u015bci sprzed lat. Na szczycie miejscowo\u015bci podczas zawracania zaliczy\u0142y\u015bmy jeszcze z Cyferk\u0105 teatraln\u0105 parking\u00f3we.<\/p>\n\n\n\n

No c\u00f3\u017c, romantyczne ponadczasowe rozwa\u017cania dopad\u0142a rzeczywisto\u015b\u0107, Podnoszenie motocykla, odginanie d\u017awigni bieg\u00f3w a p\u00f3\u017aniej zakupy na kolejne dni. Skoro i tak ju\u017c by\u0142am w mie\u015bcie, mog\u0142am uzupe\u0142ni\u0107 zapasy w markecie, kt\u00f3rego brakowa\u0142o nad Jeziorem Szkoderskim. Czarnog\u00f3rskie przeprawy pokaza\u0142y, \u017ce lubimy mie\u0107 zapas na co najmniej najbli\u017cszy tydzie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Powrotna trasa bocznymi drogami w otulinach Jeziora Szkoderskiego okaza\u0142a si\u0119 ciekawszym fragmentem Czarnog\u00f3ry. Wyrastaj\u0105ce co rusz boczne \u015bcie\u017cki w g\u0142\u0105b g\u00f3r zach\u0119ca\u0142y w nie skr\u0119ci\u0107. Zazwyczaj na ko\u0144cu cz\u0119sto nieoczywistych przejazd\u00f3w znajdowa\u0142y si\u0119 pojedyncze domy, agroturystki lub pokoje go\u015bcinne opustosza\u0142e poza sezonem. Ale to w\u0142a\u015bnie w trasie powrotnej wyra\u017anie wyklarowa\u0142a si\u0119 my\u015bl, \u017ce to te przekl\u0119te czarnog\u00f3rskie drogi, widoki, srogo\u015b\u0107 i r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 mikro kraju po cichu tworz\u0105 niewidzialn\u0105 map\u0119 i szlaki. A Bar spotkany przed laty pokaza\u0142 nawet nie mikro namiastk\u0119, \u017ceby koniecznie tu wr\u00f3ci\u0107…<\/p>\n\n\n\n

Przez Jezioro Szkoderskie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W rejs Jeziorem Szkoderskim zabra\u0142 mnie w\u0142a\u015bciciel wynajmowanej chatki. Na \u0142\u00f3dce nie byli\u015bmy sami, bo wraz z nami pop\u0142yn\u0119\u0142y lokatorki z pi\u0119tra ni\u017cej no i oczywi\u015bcie Fifi. Nie da si\u0119 unikn\u0105\u0107 przeprawy po Jeziorze Szkoderskim z kilku przyczyn. Po pierwsze po prostu warto! Po drugie z tych ma\u0142ych kurs\u00f3w \u017cyj\u0105 wszyscy mieszka\u0144cy osady Vranjina. Mogli nie mie\u0107 samochodu, ale \u0142\u00f3dk\u0119 mia\u0142a ka\u017cda napotkana osoba. W okolicy po drugiej stronie g\u00f3ry by\u0142 te\u017c s\u0142ynny Klasztor, kt\u00f3rego strzeg\u0105 \u017cmije i w\u0119\u017ce, Miejsce, do kt\u00f3rego nie da si\u0119 dosta\u0107 inaczej jak przez przepraw\u0119 rzek\u0105 Moraca,  czyli Church of Vranjina. Operator \u0142\u00f3dki zostawi\u0142 nas na godzinne zwiedzanie i cho\u0107 nie uda\u0142o si\u0119 wej\u015b\u0107 do \u015brodka ze wzgl\u0119du na remont i obecno\u015b\u0107 Fifka, ju\u017c sam spacer po okolicy i otaczaj\u0105cy widok wystarcza\u0142y by nasyci\u0107 si\u0119 okolic\u0105 po drugiej stronie g\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n

Przy brzegu sta\u0142o auto, bo rzeczywi\u015bcie bywa tak, \u017ce wi\u0119kszymi barkami przewozi si\u0119 samochody, \u017ceby nie trzeba by\u0142o pokonywa\u0107 trasy pod klasztor pieszo… ale to nie jest przywilej turyst\u00f3w.  <\/p>\n\n\n\n

Czas ruszy\u0107 w drog\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Towarzystwo z pi\u0119tra ni\u017cej zako\u0144czy\u0142o sw\u00f3j pobyt w tej tajemniczej wsi, a my z Fifim przenie\u015bli\u015bmy si\u0119 kilka schod\u00f3w na jeszcze jedn\u0105 noc. Kolejnego dnia falstartem ruszyli\u015bmy, ale nasz przystanek uformowa\u0142 si\u0119 nad brzegiem rzeki Moraca kilka kilometr\u00f3w dalej. Troch\u0119 poznali\u015bmy okolice, kt\u00f3ra bardzo nam podpasowa\u0142a a zapasy zrobione w Barze jeszcze zape\u0142nia\u0142y kuchenne szafki. W weekend pojawi\u0142y si\u0119 nawet jakie\u015b zagubione kampery, ale ju\u017c w ci\u0105gu tygodnia miejsce zn\u00f3w pustosza\u0142o. Ci\u0119\u017cko by\u0142o rozsta\u0107 si\u0119 z Jeziorem Szkoderskim. W mi\u0119dzyczasie powsta\u0142a te\u017c strona internetowa \u201eOpowie\u015bci Przydro\u017cniczych\u201d w jej obecnym wydaniu…<\/p>\n\n\n\n

Wreszcie wyklarowa\u0142 si\u0119 plan na kolejny etap podr\u00f3\u017cy i niespiesznie ruszyli\u015bmy w stron\u0119 Biogradska gora National Park, ale nie tak po prostej. Nasza trasa omija\u0142a autostrad\u0119 w Podgoricy i prowadzi\u0142a u podn\u00f3\u017cy jeszcze za\u015bnie\u017conych szczyt\u00f3w, przez w\u0105skie i puste asfalty a Czarnog\u00f3ra zn\u00f3w zaskoczy\u0142a swoim pi\u0119knem dziko\u015bci\u0105 i g\u0142uch\u0105 pozasezonow\u0105 cisz\u0105. Jeszcze wieczorem zaparkowali\u015bmy przy wrotach do parku zaka\u0144czaj\u0105c dzie\u0144 spacerem nad Biogradsko Jezero. W Polsce rozpoczyna\u0142a si\u0119 Wielkanoc. A nas w najbli\u017cszych dniach czeka\u0142 treking po okolicy. <\/p>\n\n\n\n

Ani wcze\u015bniej ani p\u00f3\u017aniej nie spotak\u0142am si\u0119 z podobnym do Vranjina miejscem. Dlatego dla mnie pozostanie wyj\u0105tkowe, nawet je\u015bli gdzie\u015b na \u015bwiecie istniej\u0105 osady budowane i zamieszka\u0142e w podobny spos\u00f3b.<\/strong><\/p>\n\n\n